Challenge “Luyện viết 30 ngày trên Facebook” – Day 25
Trong đời, ai cũng sẽ từng trải qua tình huống này. Mình học hành rất chăm chỉ, thậm chí còn chỉ bài cho người khác, nhưng người ta luôn được điểm cao hơn mình. Điều này làm cho mình cảm thấy ức chế và bất công trong suốt một thời gian dài.
Đi học cấp 2, cấp 3, mình cho người ta mượn tập về học bài. Ai hỏi gì cũng trả lời tận tình. Mình thi ra được 5-6 điểm. Người ta 7-8 điểm.
Đi học Đại học, mình đi học đều đặn, không vắng buổi nào. Thậm chí mình còn chỉ bài cho những người cúp học. Rốt cuộc mình là đứa học lại mấy môn đó.
Đi học lên Master, mình cũng là người giảng giải những phần mà nhóm không hiểu. Cuối cùng, mình nhận điểm dưới trung bình bài kiểm tra và phải làm lại.
Những lúc như thế, mình thực sự cảm thấy rất chán nản và hoài nghi về năng lực của bản thân. Từ cảm giác nghi ngờ chuyển sang thái độ ganh tị và hiếu thắng, hơn thua. Những cảm xúc này giống như một sợi dây kẽm gai thít chặt quanh tâm trí mình, tác động đến tâm trạng, khiến cho mình trở nên gắt gỏng vô lý với những người thân thiết. Dù đã rất cố gắng nhưng mình không thể xua tan đi hết cảm giác bực bội, khó chịu khi kết quả thi cử không được như ý muốn. Khoảng 3 năm trở lại đây, mình mới thực sự giải thoát bản thân khỏi những suy nghĩ tiêu cực và độc hại ấy.
Sau là 5 điều mình đã rút ra được trong suốt hành trình thay đổi này:
Kết quả tốt là minh chứng của những nỗ lực bạn đã bỏ ra, nhưng nó chỉ là một “mảnh ghép” trong bức chân dung của bạn
Điều đầu tiên, đó là mình hiểu bản chất của những kỳ thi, tính chất của những bài kiểm tra. Những bài test năng lực giống như công cụ đo lường trình độ của mình. Chúng giúp mình xác định được cấp độ hiện tại trong một lĩnh vực nào đó. Ví dụ như tấm bằng IELTS 6.5 (Academic) nói cho mình biết rằng: Mình có thể sử dụng tiếng Anh tương đối thành thạo, có thể hiểu và sử dụng ngôn ngữ này trong các tình huống quen thuộc, đặc biệt là trong môi trường học thuật. Nếu mình dành nhiều thời gian để học, luyện tập và nỗ lực để đạt được kết quả mình mong muốn, mình có thể kiểm soát được khoảng 70-80% bài kiểm tra đó. Nhưng 20-30% còn lại có thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác: may mắn (trúng đề), tình trạng sức khoẻ, khả năng phản xạ, …
Điểm số chỉ phản ánh một phần nhỏ trong câu chuyện về bạn. Điểm số không đại diện cho toàn bộ năng lực của bạn. Thế nên, đừng để bản thân bị giới hạn bởi điểm số!
Người khác cũng có 1001 thứ không thể diễn tả hết với bạn trong một lời
Mình không thể hiểu hết về bất kỳ ai, nhưng có một điều mình khá chắc chắn: Mình không biết được người ta phải trải qua những gì, nỗ lực bao nhiêu để đạt được kết quả ấy. Nhiều khi người ta gặp rất nhiều khó khăn, trở ngại, nhưng họ không muốn nói ra mà chỉ muốn mọi người tập trung vào kết quả cuối cùng. Mình đang nhìn nhận họ là “không làm gì mà vẫn được điểm cao”, rồi thầm ghen tị mà không hiểu hết toàn bộ câu chuyện về người khác.
Có thể họ không sâu sát với bài vở, nhưng họ có khả năng tiếp thu nhanh chóng, xử lý khối lượng thông tin nhiều, nên đã tự tổng hợp được thêm nguồn thông tin bên ngoài. Có thể họ đã học thêm từ những kênh khác trong một khoảng thời gian dài hơn. Điều quan trọng nhất là: Họ nắm bắt được 50-60% nội dung bài học qua cách mình truyền đạt, và họ kiểm soát những yếu tố bên ngoài tốt hơn mình trong suốt quá trình làm bài.
Điểm số có phản ánh đúng sự thật hay không, có xứng đáng với những gì người khác đã nỗ lực hay không, chính họ là người biết rõ nhất. Sao mình phải bận tâm về cuộc đời của người khác nhiều đến thế!
Thẳng thắn nhìn vào những điểm mình làm chưa tốt, phân tích nguyên nhân trong từng trường hợp cụ thể
Một chị bạn người Đức, sau khi để lại 99 comments sửa bài cho mình đã nói với mình: “Sở dĩ mày trải qua tình huống như vậy nhiều, là do mày chưa hướng dẫn cho bản thân đủ tận tâm như cách mày hướng dẫn cho người khác đó!”
Câu nói này đã làm mình phải suy nghĩ rất nhiều. Mình nhận ra là mình đã dành trọn tâm huyết và sự tập trung để truyền tải kiến thức cho người khác, thay vì dành thời gian để chắc chắn bản thân mình đang học sâu, nhớ lâu. Bạn bè mình nói rằng, mình có thể nhìn ra vấn đề của mọi người ở đâu, và gợi ý ngay giải pháp để các bạn khắc phục. Mình cũng để ý điểm mạnh, điểm yếu của từng người để hướng dẫn các bạn tập trung vào lợi thế, khắc phục hạn chế khi làm bài kiểm tra. Khi mọi người đã bỏ cuộc và không muốn truy cứu tới cùng, mình vẫn muốn đào sâu để xem nguyên nhân gốc rễ nằm ở đâu. Nhưng mình lại quên không làm điều đó thường xuyên hơn với chính mình. Điều đó lý giải vì sao bộ não của mình giống như cái cây trên mảnh đất khô cằn. Không ai tưới nước, không ai nhắc nhở, không ai chăm sóc thì nó cũng không muốn phát huy hết công suất. Nó chỉ “giả vờ” là nó đã cố gắng hết sức để đánh lừa mình thôi!
Mục tiêu dài hạn của mình là gì?
Mỗi một điểm số, kết quả mình đạt được giống như một “thành tựu” nho nhỏ. Tất cả đều là một phần đóng góp vào mục tiêu lớn hơn mà mình muốn nhắm đến. Những điều mình theo đuổi trong dài hạn, những cột mốc có sức ảnh hưởng mới là đích đến mà mình đang hướng tới. Vì thế, mình cần phải dàn đều sức lực và kỳ vọng để đạt yêu cầu với những mục tiêu nhỏ là được. Khi nào mình cần dồn toàn lực cho những việc quan trọng hơn để hoàn thành những dự định lớn thì mình nên tập trung vào đó. Nếu mình có thể vượt qua rào cản tâm lý, những sự so sánh, nghi ngờ để tiến lên phía trước, mình sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian và năng lượng.
Đừng để những thứ nhỏ nhặt cản trở bạn chinh phục mục tiêu lớn hơn trong dài hạn nha!
Soi gương để nhìn cho kỹ “người quan trọng nhất”
Cuối cùng, nhưng không kém phần quan trọng, một việc siêu đơn giản nhưng chẳng ai nghĩ đến. Đó là hãy soi gương đi! Soi gương để nhìn cho rõ: Ai là người quan trọng nhất? Chính là bản thân bạn đó! Bản thân bạn xứng đáng được yêu thương, trân trọng nhiều hơn. Một trong những điều siêu dễ bạn có thể làm ngay đó là công nhận những nỗ lực của chính mình. Song, bản thân bạn cũng là đối thủ duy nhất mà bạn nên cạnh tranh và cố gắng vượt qua. Cảm giác mình tốt hơn ngày hôm qua, mình phát triển hơn một thời điểm nào đó trong quá khứ luôn mang đến cho mình những xúc cảm rất khác biệt, vượt xa cả những lời khen mình được nhận. Tất cả những lỗ chân lông như được giãn nở và những khoảng trống trong tâm trí được lấp đầy. Tự nhiên thấy chính mình trở nên hoàn chỉnh hơn bao giờ hết, là một cảm giác rất thoả mãn về mặt tinh thần.
Là một con người bình thường, chắc chắn ai cũng phải trải qua những suy nghĩ tiêu cực và độc hại về bản thân lẫn những người xung quanh. Học cách yêu thương chính mình và khống chế những cảm xúc tiêu cực là cả một hành trình dài. Mình vẫn đang cố gắng từng ngày, học hỏi từ những va vấp của bản thân để trở thành một người hoàn thiện hơn. Mình mong rằng mọi người cũng vậy nhaaaa. Không quan trọng bạn xuất sắc ra sao, chỉ cần bạn tốt hơn mỗi ngày, đó đã là một điều đáng tự hào!