Bước chân vào một lĩnh vực mới, đặc biệt là với các bạn trái ngành, cảm giác chung thường là…cảm giác choáng ngợp. Giữa một cộng đồng mà ai cũng có vẻ giỏi giang, sắc bén, các em thường vô thức so sánh mình với những người đi trước rồi tự cảm thấy mình nhỏ bé. Sự tự ti này khiến nhiều bạn không dám mạnh dạn nêu ý tưởng, không dám thêm thắt những câu từ sáng tạo, mang cá tính riêng của bản thân khi làm content vì sợ mình làm sai, sợ bị sếp và đồng nghiệp đánh giá. Thiếu đi sự tự tin, nhìn nhận rõ ràng về giá trị bản thân, các em dễ đánh mất bản sắc cá nhân, dễ bị cuốn theo guồng quay công việc, làm theo bản năng và ngày càng cảm thấy mơ hồ về năng lực chuyên môn của mình.
Trong lúc các em đang bơi giữa biển thông tin và bị bủa vây bởi những nỗi lo lắng ấy, người quản lý trực tiếp hay người hướng dẫn chính là ngọn đèn hải đăng soi đường, giúp các em tự soi chiếu những giá trị bản thân và khai thác tiềm năng mà chính các em chưa kịp nhận ra. Vậy, là một nhà quản lý hay người hướng dẫn, mình cần làm gì để tiếp thêm động lực cho các em newbie một cách thực tế nhất, giúp các em nuôi dưỡng sự tự tin từ bên trong?
Câu trả lời không nằm ở đâu xa, mà nằm ngay trong những điều tưởng chừng như rất nhỏ bé và giản đơn trong quy trình làm việc mỗi ngày!
1. Quan sát, ghi nhận sự cầu thị từ những việc nhỏ nhất
Sự tiến bộ của một nhân sự mới không chỉ nằm ở thành quả cuối cùng mà nằm ở thái độ làm việc của các bạn. Điều này đòi hỏi người quản lý phải thực sự để tâm và hiểu rõ lý do đằng sau mỗi hành động của các em. Mình không ngại gửi lời cảm ơn, thể hiện sự trân trọng những nỗ lực nhỏ bé nhưng đầy trách nhiệm:
- Một chiếc file sắp xếp công việc khoa học
- Một tin nhắn chủ động nhờ review bài sớm, nêu cụ thể vấn đề các em cần hỗ trợ và giúp đỡ
- Một buổi trao đổi mà trong đó, các em cũng lắng nghe, ghi chú lại từng lời feedback của mình và cùng mình trao đổi rõ để giải quyết vấn đề
- Một ý tưởng mới mẻ
- Một bài recap lại buổi học các em vừa tham gia
- Sự xuất hiện kịp thời, sự linh động sắp xếp thời gian của các em mỗi khi sếp cần hỗ trợ gấp, dù mình không yêu cầu hay bắt buộc
Theo Hiệu ứng Pygmalion trong tâm lý học, khi chúng ta đặt niềm tin và có kỳ vọng tích cực vào một người, người đó sẽ có xu hướng nỗ lực để đạt được kết quả tốt hơn. Việc ghi nhận thái độ tốt chính là cách chúng ta gửi đi thông điệp: “Chị tin em làm được”, tạo ra một vòng lặp tích cực giúp nhân sự tiến bộ vượt bậc.
2. Kiên nhẫn, thấu hiểu và ưu tiên “chậm mà chắc”
Có thể ai đó ở vị trí quản lý từng cảm thấy nản lòng, thất vọng khi phải sửa đi sửa lại những bài viết đầu tiên của các bạn newbie, các bạn trái ngành còn khô khan, vụng về và mắc những lỗi cơ bản. Sau khi đã thẳng thắn đưa ra nhận xét về các vấn đề trong bài viết, mình cũng dành thời gian nhìn vào quá trình các em xử lý thông tin. Có những bạn khiến mình thực sự cảm thấy wow vì sự chỉn chu, tỉ mỉ:
- các em đào sâu nghiên cứu, dẫn nguồn chi tiết;
- có bạn đã dành nhiều giờ để xác định vấn đề, chủ động liên hệ các bộ phận liên quan để hỏi rõ ngọn ngành vấn đề thay vì ngồi đoán mò;
- có bạn cũng ngồi phân tích ra những phần cần tối ưu trong cách mình giảng dạy, làm việc và hẹn gọi với mình để cùng nhau tìm ra giải pháp tốt nhất, giúp cả hai bên làm việc hiệu quả hơn.
Hãy dành nhiều thời gian và sự nhẫn nại cho các em ở những bước đi đầu tiên. Khi nhân sự vững vàng và cứng cáp, các bạn sẽ có đà bứt phá nhanh chóng, mang đến kết quả vượt xa kỳ vọng ban đầu.
3. Đưa ra lời khen cụ thể, chính xác
Thay vì chỉ đưa ra những lời khen sáo rỗng như “Em làm tốt lắm”, mình cố gắng chỉ rõ: Em làm tốt ở chỗ nào, em giỏi nhất ở đâu? Ví dụ: “Chị thấy em làm file ghi nhận feedback giữa team và client rất cụ thể, khoa học.”; “Chị để ý hôm nay em có thái độ rất tốt, em không rối hay phản ứng khi khách hàng góp ý, em bình tĩnh tiếp nhận và xử lý chuyên nghiệp, đáng khen á.”
Lời khen cụ thể, xuất phát từ chính sự quan sát tinh tế và kiên nhẫn, để tâm từ người quản lý giúp các em định vị được giá trị của mình một cách rõ nét. Sự khích lệ đúng lúc này giống như việc mang cây đi tắm nắng vào đúng thời điểm, ví dụ như buổi sáng sớm: không quá gắt, không gây áp lực, nhưng vừa đủ ấm áp để các em tự tin nảy mầm, trưởng thành hơn.
Một nghiên cứu từ Gallup cho thấy những nhân viên thường xuyên nhận được sự ghi nhận cụ thể từ cấp trên có năng suất làm việc cao hơn đáng kể. Ngược lại, những lời khen hời hợt thường khiến nhân sự cảm thấy sếp không thực sự quan tâm đến nỗ lực thực sự của mình.
“Lời nói chẳng mất tiền mua”, hãy lựa lời khích lệ để tạo nên chất xúc tác mạnh mẽ nhất để gắn kết đội ngũ. Động viên đúng lúc, ghi nhận đúng chỗ không chỉ giúp các bạn newbie có thêm động lực mà còn giúp người quản lý duy trì sự kết nối sâu sắc với nhân sự của mình, tạo ra mối quan hệ bền vững dựa trên sự thấu cảm. Khi chúng ta dìu dắt các em từ những bước đi chập chững đầu tiên, ta không chỉ đào tạo nên một nhân sự giỏi giang, mà còn bồi dưỡng một người cộng sự tin cậy trong hành trình chinh phục những mục tiêu lớn hơn.